23574014
Skip Navigation Links   
1395 - راه و بيراه
آينده بنگاهداري صندوق‌هاي بازنشستگي چه مي‌شود؟
راه و بيراه

بمانجان نديمي
طرح: آزاده پاک‌نژاد



تاکيد بر رسيدگي به مشکلات صندوق‌هاي بازنشستگي در برنامه ششم توسعه و بحران‌زا خواندن شرايط اين صندوق‌ها موجب شده تا تمرکز دولتمردان بر بهبود اين وضعيت بيشتر شود. از سويي بدهي دولت به اين صندوق‌ها را مي‌توان يکي از دلايل مشکلات موجود در صندوق بازنشستگي دانست. البته اين بدهي‌ها نه‌تنها موجب معضلات مالي در صندوق‌ها شده‌اند بلکه نظام بنگاهداري را نيز به سيستم آنها وارد کرده‌اند چرا که دولت‌ها بخشي از بدهي‌هاي خود را از طريق واگذاري بنگاه‌ها به صندوق‌هاي بازنشستگي پرداخته‌اند. حال آنکه برخي از اين بنگاه‌ها، بنگاه‌هاي بزرگ و سودده بوده و برخي ديگر زيان‌ده. در نتيجه صندوق‌هاي بازنشستگي به سمت بنگاهداري پيش رفتند. البته کارشناسان عنوان مي‌کنند که قرار نبود تصدي‌گري اين صندوق‌ها عمق يابد و انتظار مي‌رفت به مرور زمان، سهم صندوق‌ها از بنگاه‌هاي واگذارشده به حداقل برسد که متاسفانه اين اتفاق نيفتاد و صندوق‌ها علاقه‌اي به واگذاري بنگاه‌هاي خود نشان ندادند.

تعداد صندوق‌هاي فعال در ايران
در حال حاضر علاوه بر صندوق تامين اجتماعي که کارگران را تحت پوشش قرار داده است، صندوق بازنشستگي کشوري براي مستخدمين دولت، صندوق بازنشستگي لشکري براي نيروهاي مسلح، صندوق کشاورزان، روستاييان و عشاير نيز جمعيت روستايي کشور را تحت پوشش دارند. 18 صندوق ديگر نيز حوزه‌هاي ديگر را پوشش مي‌دهند و به اين ترتيب 22 صندوق بازنشستگي در کشور فعاليت مي‌کنند. صندوق بازنشستگي از دو مولفه مهم متاثر مي‌شود؛ جمعيت و منابع و مصارف آن صندوق. در مرحله جواني هر صندوق، تعداد کساني که سهم خود را به آن مي‌پردازند، زياد است و تعداد کساني که از آن سهمي دريافت مي‌کنند کم است. در اين مرحله صندوق پايدار است اما به مرور که تعداد بازنشستگان زياد مي‌شود، منابع و مصارف تغيير مي‌کند. از سوي ديگر منابع و مصارف نيز از عوامل مهم و تاثيرگذار روي يک صندوق بيمه‌اي است. در سال 1357 اميد به زندگي در کشور ما بين 58 تا 60 سال بود. در واقع کسي که در 52‌سالگي بازنشسته مي‌شد، حداکثر هشت سال حق بازنشستگي مي‌گرفت و بعد فوت مي‌کرد. امروز اما اميد به زندگي در کشور ما به 72 سال رسيده است، به اين ترتيب کسي که در 52‌سالگي بازنشسته مي‌شود، 20 سال هم بايد حقوق بازنشستگي بگيرد. بنابراين در صندوق‌هاي بازنشستگي اگر نسبت پشتيباني درست نباشد، تعادل منابع و مصارف به هم مي‌خورد. اما در اين ميان واقعيت تلخي که در مورد صندوق‌هاي بازنشستگي وجود دارد اين است که اگر صندوقي ورشکسته شود، ممکن است حق کساني که سال‌ها، بخشي از حقوق خودشان را به صندوق پرداخت کرده‌اند، پايمال شود. البته ريشه بحران موجود در صندوق‌هاي بازنشستگي دلايل متعددي دارد از جمله اينکه در سال‌هاي گذشته قوانين متعددي براي بازنشستگي زودرس تصويب شده است. از سويي قانون بازنشستگي پيش از موعد صاحبان مشاغل سخت و زيان‌آور نيز از ديگر مواردي است که موجب ايجاد بحران در اين صندوق‌ها شده است. مشکلات ناشي از سياستگذاري‌هاي غلط نيز به نوبه خود در ايجاد اين معضل، دخيل بوده‌اند. يکي از بحران‌هايي که صندوق‌ها با آن مواجه هستند بحران نقدينگي است چرا که با واگذاري بنگاه‌هاي دولتي به صندوق‌ها، عملاً نقدينگي آنها کم و در قالب واحدهاي صنعتي به آنها پرداخت شده است. از سويي بحران نقدينگي بر سرمايه‌گذاري اين صندوق‌ها نيز تاثيرگذار بوده است. حال آنکه ساختار معيوب اين بنگاه‌ها نيز مزيد بر علت شده تا برخي از آنها کارکرد مناسب نداشته باشند به اين معني که بهره‌وري لازم را ندارند. اما کارشناسان معتقدند نمي‌توان براي همه بنگاه‌هاي تحت پوشش صندوق‌ها نسخه واحد پيچيد. بايد هر يک از بنگاه‌ها را به صورت جداگانه مورد بررسي قرار داد. اما آنچه مسلم است، اصلاح ساختار و کاهش تصدي‌گري نياز اين بنگاه‌هاست. در غير اين صورت، نمي‌توان آينده خوبي را براي اين صندوق‌ها متصور بود.

منبع: ويژه نامه روزنامه دنياي اقتصاد،
لينک دانلود
[ بازگشت
ساختمان مرکزی : تهران - خيابان دکتر فاطمی - ميدان جهاد شماره 61 ، تلفن 88954405 ، فکس : 88963602 ، شماره پستی : 1414771118
کليه حقوق اين وب سايت متعلق به صندوق بازنشستگی کشوری بوده و استفاده از مطالب آن با ذکر منبع بلامانع است
Designed & Developed by : Behvar Design & Engineering Co.